Pančevo, Cara Lazara 2

Šopi i Torlaci srodne su etničke skupine ostataka plemena Južnih Slovena. Prepoznatljivi su prvenstveno po dijalektu, a zatim i po kulturno - istorijskim odlikama. Pojedine struje u etnologiji smatraju da su Šopi i Torlaci samo različita imena za istu etničku grupu, dok pripadnici ovih zajednica to odlučno odbijaju.

Šopi su etnografska podgrupa u Srbiji, Bugarskoj i Makedoniji. Naseljavaju prostore u centralnoj zapadnoj Bugarskoj oko Sofije - oblast koja se zove Šopluk, u centralnoj istočnoj Srbiji oko Pirota i u Makedoniji oko Štipa i Kratova. U zavisnosti od države u kojoj žive, izjašnjavaju se kao Srbi, Bugari ili Makedonci. Šope odlikuje jedinstven folklor. Šopska muška nošnja je bela sa visokom belom kapom koju nazivaju gugla, mada se u nekim krajevima može naići i na crnu nošnju sa crnom niskom kapom. Ženske nošnje su raznobojne. Uobičajena šopska kuća sa ognjištem u sredini danas je prava retkost i može da se nađe samo u zabačenim selima u Bugarskoj. Umetnos vezenja je kod Šopa široko rasprostranjena i cenjena, a poznati su i po ljubavi prema brzom i živahnom plesu. Još od drevnih vremena bavili su se prvenstveno zemljoradnjom, a stočarstvom ako pretekne. Zanpmljivo je da je najveći trag šopske kulture kod nas ostavilo jelo iz njihove nacionalne kuhinje - šopska salata.

Po nekim verovanjima, Torlaci su dobili ime po staroslovenskoj reči tor - obor. Nameće se zaključak da su, za razliku od Šopa, Torlaci bili uglavnom stočari. Danas naseljavaju predele jugoistočne Srbije, ali ima ih i u Makedoniji, Albaniji, Bugarskoj i Rumuniji. Njima pripadaju i tri etničke podgrupe, muslimanski Gorani na Kosovu i u Makedoniji, rimokatolički Krašovani u Rumuniji i Janjevci na Kosovu.

Iako su šopski i torlački dijalekti slični pa se ove etničke grupacije međusobno razumeju, Torlaci ističu etnološku različitost, pa čak i naglašavaju da je u 19. veku postojala jasna granica između šopskog i torlačkog područja.
Pošto su se ove grupe prilagođavale običajima naroda čiji prostor naseljavaju i sam jezik počinje da nestaje. Danas se torlački dijalekt u Srbiji smatra samo nepismenim oblikom srpskog jezika u južnim delovima zemlje. Zanimljivo je da su veliki srpski pisci Bora Stanković i Stevan Sremac često koristili torlački dijalekat u svojm delima.

Inače, Šopi su nadživeli mnoge kanove i careve, imperatore i kraljeve, velikaše i samozvance, sultane, paše i subaše, odmetnike i hajdučiju... Prema svima su iskazivali lojalnost vlastima i pokornost vladaru, ali su uvek ostajali samo svoji. Pod Turcima su predstavljali kompaktnu hrišćansku pravoslavnu grupu, čvrstu grupu. U centralnim delovima Šopluka ne može se naići na džamije. Kada su 1836. godine tražili priključenje Miloševoj Srbiji, nisu to činili, jer su se nacionalno (u današnjem smislu) tako opredelili, već što su osećali da pripadaju skupini naroda sa kojima su braća po krvi, veri, jeziku, običajima...